مردان پوشيده داشت بل‌كه به آنان اجازه نداد كه ديگران را ببينند . آرى ، شاه عباس بزرگ آن آزادى نسبى را كه به زنان حرمش داده بود به سبب حادثه‌اى كه روى نمود از آنان باز گرفت . پيش از شرح كردن ماجرا بايد بگويم كه زنان حرم شاه فقط به هنگام شب سفر مىكنند ، و براى مسافرت از كجاوه كه شبيه گهواره است استفاده مىبرند . پهناى هر كجاوه دو و طولش سه پاست . سقفش هلال مانند است و روى آن را با ماهوت مىپوشانند . هر شتر يك جفت كجاوه مىكشد . يكى را به اين پهلو و ديگرى را به پهلوى ديگر حيوان مىبندند . خواجگان زنان را در نشستن در كجاوه كمك مىكنند . از آن پس كجاوه را از هر سو با پرده مىپوشانند و شترها را به ساربان مىسپارند . ساربان هر هفت نفر شتر را پشت سر هم به رديف درمىآورد ، سپس مهار شتر اول را به دست مىگيرد و راه مىافتد . هنگامى كه شاه عباس كبير با اهل حرمش در هيركانى اقامت داشت در شبى تيره و تار با حرمش عزم سفر كرد . وى كه به دنبال كاروان مىرفت ناگهان مايل شد كه مسافتى از آن پيش افتد . به هنگامى كه همچنان پيش مىرفت مشاهده كرد كه يك قطار شتر اندكى بيرون از راه متوقف و يكى از كجاوه‌ها به طرف زمين كج شده است . نزديك شد كه آن را راست كند . ساربانى را در كنار يكى از زنان حرمش ديد ، از مشاهدهء اين منظره چنان به خشم آمد كه فرمان داد دردم آنها را زنده به گور كنند . جلو اين كلاه فرنگى حوض مربع شكلى است كه پانزده پاى مربع مساحت دارد ، و در گوشهء اين عمارت دروازهء شاهى است كه شرح آن را در آغاز اين فصل آورده‌ام ، اين دروازه از جمله دروازه‌هاى شهر ، و يكى از راههاى ورود به اين خيابان شگفت‌انگيز و رؤياآفرين مىباشد . در گوشهء ديگر راه ورود ديگرى است كه چون به حرمسرا منتهى مىشود فقط شاه و زنان حرم و خواجه‌سرايان از آن رفت و آمد مىكنند . هفت حوض مايهء صفا و زيبايى آن قسمت از خيابان مىباشد كه بين رود و شهر است . چهار از اين حوضها بزرگ و نسبتا ژرفناك ، و سه ديگر كوچك مىباشند . حوض اول مربع شكل ، و مساحتش پانزده پاى مربع است . محيط حوض دوم كه آن نيز چهار گوشه است از صد و بيست پا درمىگذرد . ميان اين حوض تخت هشت گوشه ايست كه يك پا بالاتر از سطح آب مىباشد . دور آن را نردهء زيبايى احاطه كرده ، و وسعت تخت چندان است كه ده نفر مىتوانند براى خنك شدن در آن درآيند و بياسايند . باغهاى پيرامن حوضى كه تخت دارد عبارتند از باغ هشت گوشه ، باغ خر كه در آن